Landschapsbeheer Zeeland

19 december 2011
 

Eerste project Biodiversiteit uitgevoerd

Eerste project Biodiversiteit uitgevoerd

De Gemeente Terneuzen heeft de intentieverklaring van de biodiversiteitcoalitie ondertekend. In dat kader heeft ze gekozen voor de Ambassadeursoort de Knautiabij, en als populaire groep de inheemse bijen. Het risico is erg groot dat de Knautiabij binnenkort uitsterft in Zeeland. Om deze reden heeft de gemeente Terneuzen ingestemd met een project van Stichting Landschapsbeheer Zeeland om het biotoop van dit zeldzame diertje uit te breiden. Met dit initiatief wordt geprobeerd de overlevingskansen van deze soort hier te vergroten.

De Knautiabij

De Knautiabij

De Knautiabij is een grote, slanke bij uit de familie van de zandbijen. Het diertje wordt zo’n 1,3 tot 1,6 cm groot. Meestal hebben ze een rode basis van het achterlijf. Het vrouwtje is te herkennen aan de lichte haarbandjes op het achterlijf en de oranjerood behaarde punt op het achterlijf. Mannetjes zijn slanker, hebben langere antennen en een wit kopschild wanneer de kop van vooraf bekeken wordt. Het makkelijkst is de soort te herkennen aan het bloembezoek: een grote zandbij met een gedeeltelijk rood achterlijf op de bloem van Beemdkroon oftewel Knautia arvensis is vrijwel altijd een Knautiabij. De vrouwtjes vallen soms extra op door de grote rozerode stuifmeelklompen aan de achterpoten.

Voorkomen

Voorkomen

De Knautiabij leeft uitsluitend op Knautia en vliegt vanaf Mei t/m Augustus. Knautia heeft zijn zwaartepunt in de stroomdalen van grote rivieren. Er is de laatste jaren ook veel en gericht gezocht naar de Knautiabij in Zeeland. Op plaatsen in Zeeland waar de Knautia veel voorkomt zoals in Dreischor op Schouwen-Duiveland en Hulst, Kloosterzande in Oost Zeeuws Vlaanderen is ook intensief gezocht naar de Knautiabij maar zonder resultaten. In 2002 was het dan eindelijk zo ver, de eerste Knautiabij was waargenomen in het Zuiden van Terneuzen vlak bij het ziekenhuis.
 

Zeldzaam

De Knautiabij is in West Nederland uitermate zeldzaam. De Terneuzense populatie is de enige in de gehele Delta. De meest dichtbij zijnde populatie zit in Dordrecht. Het lijkt er op dat de populatie bij Terneuzen beschouwd moet worden als een relict van een omvangrijker populatie in het verleden. Ook is de Knautia in de afgelopen decennia zeer sterk in aantal afgenomen en is er sprake van een verbrokkelde populatie. Dit maakt de kleine aanwezige populatie zeer kwetsbaar.

De bijen van de Gemeente Terneuzen

De huidige populatie bijen huist in de sloot aan de oostzijde van het Kruispunt St Anna. Aan de overkant van de weg komt het nieuwe biotoop te liggen, dit is aan de Zuidkant van het ziekenhuis. Het biotoop zal bestaan uit 3 sloten in een v vorm. Alle drie de sloten krijgen aflopende zijkanten en zullen bezaaid worden met o.a. Knautia. Dit is voor zandbijen een ideaal biotoop omdat ze zo altijd uit de wind naar de Knautia kunnen vliegen en in de zijkanten van de sloot kunnen nestelen.

Aanleg Biotoop

Aanleg Biotoop

Zo’n 9 jaar na de eerste waarneming was het dan eindelijk zo ver. Het biotoop is in december 2011 aangelegd onder toezicht van Stichting Landschapsbeheer Zeeland. Mocht het project geslaagd zijn, dan zal het echter waarschijnlijk wel een tijd duren voordat de Knautiabijen zich er zullen huisvesten. Tot die tijd hopen we erop dat de Knautiabij zich uitbreidt naar het nieuwe biotoop, zodat we later hopelijk een mooie grote populatie kunnen waarnemen en zo het uitsterven van de Knautiabij in Zeeland kunnen voorkomen.
 

Een bijdrage van Roy van de Velde, Eco & wildlife leerjaar 1, Stagiair bij SLZ.
 

Projecten