Landschapsbeheer Zeeland

 

1e prijs:

De eerste prijs is gewonnen door de familie Bierens - Potappel van de Kettinghoeve uit Tholen.

 

Deze monumentale en cultuurhistorische boerderij uit 1650 is zichtbaar uit een royale beurs gebouwd. De meeste karakteristieke gebouwen uit die periode zijn nog aanwezig.

Dit bedrijf is ook in de naoorlogse ontwikkeling mee gegaan. De moderne agrarische bedrijfsgebouwen, met grote loodsen en betonnen erfverharding, staan min of meer los van het historisch erf. De diverse bebouwing geeft een ontwikkeling weer van de verschillende naoorlogse bouwtypen: van een stenen gebouw en een loods van betonplaten tot de damwandloods.

Door de aanwezige beplanting word de modernere bebouwing landschappelijk geïntegreerd met het historische complex en de directe omgeving. Het is zichtbaar dat met aandacht en met de nodige zorg de historische bebouwing gerestaureerd cq. in stand wordt gehouden. Het dilemma van instandhouding en het herbestemmen is onder andere zichtbaar bij de restauratie van de bakkeet annex het wagenhuis.

Het geheel kan gelden als een voorbeeld hoe een bestaande boerderij zich heeft ontwikkeld tot een modern, hedendaags bedrijf.

 

2e prijs:

De tweede prijs is gewonnen door de familie van de Kreeke van 't Hof Welgelegen in Middelburg.

 

Typisch een voorbeeld van een buitenplaats- heerenboerderij uit de 18de eeuw in Walcheren. De oorspronkelijke erfindeling is nog aanwezig . Het hof is ommuurd en direct gelegen langs de openbare weg.

Recentelijk is de oude boomgaard uitgebreid met nieuwe fruitbomen en wordt er volop aandacht besteed aan uitbreiding t.b.v. flora en fauna op en rond het erf. De eigenaars zijn er zich inmiddels van bewust dat alvorens gebouwtjes worden opgeknapt het van belang is historisch onderzoek te verrichten en adviezen in te winnen bij de daarvoor geëigende instanties en organisaties.
Tot enkele jaren geleden was dit een woonboerderij maar nu is het een biologisch groenteteelt bedrijf annex winkel en ontvangstruimte. Na jarenlang als woonboerderij in gebruik te zijn geweest is deze door ondernemers met toekomstvisie van een gesloten vesting omgevormd tot een open uitnodigende boerderij!

Een voorbeeld waar de bedrijfsvoering gericht is op het bij elkaar brengen van boeren en burgers. Terwijl ook bij deze ondernemers de onderste regel telt!

3e prijs:

De derde prijs is gewonnen door de familie Honkoop van de Arendshoeve uit 's-Heer Arendskerke.

 

Een 17e eeuwse boerderij die na verkoop van de bijbehorende gronden woonboerderij is geworden. Na 2003 voortvarend in oude luister terug gebracht met als beloning in 2009 een maquette op Madurodam te Den Haag.
De schuur uit 1870 is geheel in Zeeuwse stijl gebouwd met rieten dak en wolfseiden. Het oudste onderdeel, de bakkeet heeft zo z'n charme maar vraagt de nodige aandacht om het te behouden.

Het van oorsprong sobere erf is een gaaf complex waar aan de buitenzijde van de bebouwing niet waarneembaar veel is veranderd. Op het erf is het werkgedeelte omgevormd tot een groot gazon met een praktische verharding voor het parkeren van auto's.

Naast de herinrichting op het erf is de boerderij weer voorzien van een weide met boomgaard met drinkput. Enkele jaren geleden zijn hier leilindes aangeplant die in de vrije vorm mogen uitgroeien zoals dit vroeger ook gebruikelijk was.

Op dit erf is goed zichtbaar dat particulieren een belangrijke rol kunnen spelen bij het behoud van de cultuurhistorische waarde als het agrarische gebruik van de boerderij komt te vervallen. Deze karakteristieke bebouwing bepaalt in hoge mate de streekeigenheid van het Zeeuwse landschap.

 

Publieksprijs

Via de PZC, die foto's van 6 erven op hun website en in de krant hadden gezet, konden mensen hun stem uitbrengen op hun favoriete erf. In totaal waren er 442 unieke stemmen uitgebracht en met een grote meerderheid heeft de familie Van der Tas uit Hengstdijk gewonnen.

 

Aan een binnendijk vrij in het landschap gelegen voormalig boerenerf. Het erf wordt d.m.v. beplanting en een toegangshek van de openbare weg gescheiden. De bebouwing bestaat uit een vrijstaand woonhuis met zadeldak (1925) en een via een portaal verbonden bakkeet, een oude houten schuur met schilddak (ca. 1800), een houten wagenschuur (ca. 1925) en een varkenskot. Het woonhuis heeft een symmetrische voorgevel met een ingang in het midden met aan
weerszijden twee vensters.

De decoraties zijn eenvoudig maar smaakvol met bakstenen plint, rollagen en strekvormen boven ingang en vensters. Tegen de woning zijn enkele aanbouwen (uitbreiding woonkamer, serre) gerealiseerd die nogal afbreuk doen aan de authenticiteit. De oude houten schuur bestaat uit gepotdekselde planken en is vooral wat betreft interieur zeer authentiek. Helaas is de schuur in slechte staat van onderhoud. Het schilddak bestaat nog grotendeels uit riet. De oude stalindeling is nog aanwezig, net als het houten gebint dat uit essenhout is opgebouwd.

De wagenschuur bestaat eveneens uit gepotdekselde planken. De kopgevels hebben waterborden en een makelaar. Deze schuur is redelijk authentiek maar de toegangsdeuren zijn vernieuwd met damwand. Het varkenskot bij de oprit van het erf is klein, maar rijk van uitvoering. Ook dit gebouwtje is sterk in verval. Het erf heeft nog vele authentieke elementen, zoals een boomgaardje, een drinkput en een paardenwei.

Toelichting bij de Erftrofee 2010

De erftrofee wordt bij wijze van traditie eens in de drie jaar uitgereikt aan 3 erven die door de jury worden verkozen. De Erftrofee is een initiatief van Stichting Landschapsbeheer Zeeland (SLZ), de Zuidelijke Land-en Tuinbouworganisatie (ZLTO) en de Boerderijenstichting Zeeland (BSZ).
Thema is dit jaar. Welk erf houdt de weegschaal in evenwicht tussen streekeigen cultuur en flora en fauna?

Waarom een erftrofee?
Streekeigen erven hebben diverse kenmerken. Iedere bewoner, wandelaar of fietser in het landschap zal hier iets van herkennen. Zo zijn er streekeigen gebouwen naast cultuurhistorische kenmerken zoals bijvoorbeeld een hekwerk. Als je weet waar je op kunt letten herken je ook landschapselementen, zoals hoogstamboomgaarden, knotwilgen, een Zeeuwse haag of een drinkput. Passend in de Zeeuwse streek, oud of nieuw aangelegd, met planten en bomen die zich goed houden in het Zeeuwse klimaat. Stuk voor stuk boeiend voor het beeld in het landschap. Stichting Landschapsbeheer Zeeland werkt samen aan een actieve zorg voor het landschap. Bijvoorbeeld samen met boeren en erfeigenaren om hun erf op een streekeigen manier in te richten. Samen met de ZLTO en de BSZ is in 2000 het initiatief ontstaan voor het toekennen van een 'Erftrofee'.

Erftrofee 2010

Zeeuwse erven spelen een belangrijke rol in het landschap te van Zeeland. Daarom hebben drie organisaties, de Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie (ZLTO), de Boerderijenstichting Zeeland (BSZ) en Stichting Landschapsbeheer Zeeland (SLZ) het initiatief genomen om eens in de drie jaar de erftrofee te organiseren.
De erftrofee is een eervolle waardering voor eigenaren van streekeigen erven. Zeker als ze op hun erf gemotiveerd het streekeigen karakter van het landschap meerwaarde geven. Inrichting van erf en gebouwen zijn daarin beeldbepalend. Voor de beleving van buren en voorbijgangers betekent dit veel. Fietsen zij graag een blokje om voor een blik op het kleurrijke erf en de boeiende elementen?

Ook voor streekeigen flora en fauna (dieren, planten en bomen, die er voorkomen) kan een erf veel betekenen. Is er een poel voor salamanders? Klinkt er in de schemering de schreeuw van een steenuil?

De erftrofee maakt zichtbaar dat er voor de keuzes die boeren en eigenaren maken veel waardering is. Gemotiveerde erfeigenaren doen moeite om van hun erf en gebouwen iets bijzonders te maken. Drie erven ontvangen dit jaar een ereschildje wat op het erf kan worden geplaatst en de eigenaar mag aangeven hoe hij/zij het erf verder wil verfraaien en zal SLZ met een vrijblijvend voorstel komen om dat te realiseren.