Landschapsbeheer Zeeland

 

SLZ richtlijn Essentaksterfte in Zeeland

Op de kennisdag van Landschapsbeheer Nederland op 29 september 2011 is door Landschapsbeheer Groningen een workshop georganiseerd over de Essentaksterfte. De essenschimmel Chalara fraxinea tast de gewone es aan (Fraxinus excelsior), maar ook een aantal andere soorten essen. Het Bosschap houdt voor de essenbeplantingen in Nederland rekening met een zeer groot aantastingspercentage en flinke sterfte afgaande op de situatie in de landen waar de essenschimmel al langer aanwezig is. De es zal niet uit Nederland verdwijnen maar de impact zal groot zijn.

Zowel Landschapsbeheer Groningen, Staatsbosbeheer als diverse gemeenten constateren dat dit nu al op veel locaties in Groningen het geval is en dat niet alleen jonge maar ook veel oude essenbomen (gedeeltelijk) afsterven. De landschappelijke impact hiervan is groot. Om het verlies van landschappelijke kwaliteit te voorkomen en te beperken is adequaat reageren van belang!
In de Noordelijke provincies, Flevoland en de Betuwe zijn er veel aantastingen van de essentaksterfte.

Foto: Luud Persijn

Meldpunt Essentaksterfte

Om deze aantastingen te monitoren hebben we een meldpunt opgezet. Vooralsnog hebben we veel meldingen vanuit Zeeuws-Vlaanderen, maar ons vermoeden is dat er nog meer locaties in Zeeland aanwezig zijn. 
Heeft u essentaksterfte in de beplanting, graag dan een e-mail naar info@slz.landschapsbeheer.nl met daarbij de onderstaande gegevens.
Tip: kopieer onderstaande tabel en plak deze in de e-mail.
Een foto van de aantasting is wenselijk, maar niet noodzakelijk.  

Essentaksterfte in Zeeland

We kunnen er van uit gaan dat de essentaksterfte binnenkort (vanaf 2012) ook grootschalige gevolgen heeft voor de essenbeplantingen in Zeeland. Gezien het huidige hoge aandeel van de es in de beplantingen in Zeeland zal het landschappelijk effect erg groot zijn en dat van de iepenziekte mogelijk benaderen.
Voor zover we nu weten zijn er in Zeeland nog weinig aantastingen van de  essensterfte.

We zien wel regelmatig dode toppen bij jonge bomen en oudere essen die slecht in het blad zitten en of veel zaadvorming hebben, onduidelijk is of dat de eerste aantastingen zijn. Verder onderzoek is noodzakelijk.

Voorstel voor omgang met de essentaksterfte in Zeeland        
Vooruitlopend op grote aantastingen in Zeeland wordt voorgesteld om rekening te houden met het praktijkadvies van het Bosschap (juni 2011) voor de omgang met de essentaksterfte in landschappelijke beplantingen (zie bijlage). In de voorlichting en het adviseren van klanten als particulieren e.a. beheerders zullen we hier ook naar verwijzen.         
    
Dit betekent in de praktijk: 
                                                          
1.    We zijn terughoudend met grootschalige aanplant van essen. In beplantingsplannen waarin aanplant van grote hoeveelheden essen voorkomt, wordt in overleg met de eigenaar gekeken naar goede vervangende boomsoorten. Aanplant van essen in lanen wordt nu helemaal ontraden.     
        
2.    Landschappelijke beplantingen als bosjes en singels. We zijn terughoudend met het grootschalig dunnen  of afzetten van Essenbosjes aangezien dit de kans op aantasting lijkt te bevorderen.  
                                              
3.    Terughoudend bij het beheer van uniforme essenlanen en bomenrijen. Het beheer richt zich vooral op  het verwijderen van zieke en dode bomen die een veiligheidsrisico vormen uit oogpunt van zorg en aansprakelijkheid.