Landschapsbeheer Zeeland

21 juli 2010
 

SLZ zet bijzondere planten op dieet

SLZ zet bijzondere planten op dieet

Niet alleen voor de mens zijn voedingsstoffen belangrijk, zeer zeker ook voor planten, kruiden en bloemen. Echter sommige planten hebben juist een voedselárme grond nodig om zich goed te kunnen ontwikkelen. Dit zijn met name de - in de loop der tijd - steeds zeldzamer wordende bijzondere plantensoorten. Om deze schaarse plantensoorten, zoals bijvoorbeeld Vleugeltjesbloem en Trilgras niet te laten uitsterven, is het belangrijk om in het zomerseizoen de grond schraler te maken. Daarom zetten medewerkers en vrijwilligers van Stichting Landschapsbeheer Zeeland (SLZ) in de zomermaanden bijzondere planten op een ‘dieet’. Dit doen zij door een uitgebalanceerd maaibeheerplan uit te zetten.

Verschralingsbeheer
Een belangrijk onderdeel in het maaibeheerplan is het verschralingbeheer. Hierdoor kan er namelijk een soortenrijke vegetatie ontstaan. Door het maaisel af te voeren worden (toekomstige) voedingsstoffen afgevoerd en wordt de grond schraler. De vrijwilligers maaien op verschillende typen terreinen zoals dijken, duinvalleien en (vaak vochtige) graslanden. SLZ voert dit maaibeheer uit voor particulieren maar ook voor diverse organisaties, zoals het waterschap en Staatsbosbeheer. Het gaat om relatief kleine of moeilijk bereikbare gebieden waar SLZ de kennis en het materieel voor in huis heeft. SLZ heeft een eenassige trekker met maaibalk die geschikt is voor deze gebiedjes. Het maaien en harken wordt uitgevoerd door de vrijwilligersploegen van SLZ. Deze ploegen zijn nog op zoek naar versterking.

Hieronder lichten we een aantal van de vele maaiprojecten die SLZ door Zeeland uitvoert toe.

Maaiwerk Kattepolder, Veere
Tussen de stadsmuur van Veere en het Veerse Meer ligt een interessant terreintje. Hier groeien Kleverige ogentroost en fraai Duizendguldenkruid. Stichting Landschapsbeheer Zeeland maait hier jaarlijks vanwege de kruidenrijke vegetatie. Door te maaien en af te harken verschraalt de grond en blijft de vegetatie open. Bij geen beheer ontstaat er een soortenarm biotoop. Naarmate de vegetatie zich sluit, verdwijnen zeldzame kruiden. Als deze soort uitsterft, verdwijnt er een schakel in de ecologische keten. Bepaalde insecten en vlinders zijn vaak afhankelijk van specifieke planten voor hun voortplanting (eiafzet), als waardplant of als nectarbron. SLZ werkt nauw samen met de eigenaar van het terreintje: Waterschap Zeeuwse Eilanden. Zij zorgen voor de afvoer van het maaisel. Omdat het gebied moeilijk te bereiken is, gebeurt dat per boot. Dit gebied wordt een keer per jaar gemaaid.

Maaiwerk Boompjesput, Westenschouwen
Het grootste bos van Zeeland is te vinden aan de kust van Schouwen-Duiveland. Een onderdeel van dit mooie natuurgebied is de Boompjesput in boswachterij Westenschouwen. Hier zijn vogelrijke bosranden met vele soorten bomen en planten te vinden. Om in de plantensoorten zoveel mogelijk variatie te ontwikkelen wordt het terrein gemaaid. Na het maaien blijft het maaisel liggen zodat het een aantal dagen kan drogen. Het zaad kan dan rijpen en uitvallen. Hierdoor ontstaat een gevarieerde vegetatie die bevorderd dat zeldzame, bijna uitgestorven kruiden weer kunnen ontstaan. Staatsbosbeheer is eigenaar van het terrein en zorgt voor het afvoeren van de hopen maaisel die de vrijwilligers van SLZ bijeen hebben gebracht.

Maaiwerk Rietdijk, Zonnemaire De Rietdijk te Zonnemaire wordt door kenners gezien als één van de mooiste bloemdijken van Zeeland. De dijk laat zien dat goed verschralingbeheer zijn effect heeft, gezien het grote aantal bijzondere planten- en diersoorten die er voorkomen. Er komen verschillende soorten voor die op de Rode lijst van bedreigde plantensoorten staan, zoals Beemdkroon en Trilgras. Sinds dit jaar is er zelfs weer Vleugeltjesbloem gesignaleerd. Verschillende soorten vlinders, wilde bijen en wespen vliegen er talrijk. Het Waterschap, die eigenaar is van de dijk, zorgt voor de afvoer van het maaisel.

Maaiwerk Groedse Duintjes, Groede
Dit terrein van anderhalve hectare wordt jaarlijks door SLZ gemaaid. Hierdoor wordt de gevarieerde bloemrijke duinvegetatie in stand gehouden. Er zijn veel soorten te vinden cq. het gebied is soortenrijk, waarvan veel bijzonderheden. Als het flink heeft geregend is het terrein erg zompig, met veel vocht en modder waardoor het werken er zwaar is. Om te voorkomen dat ruigte kruiden gaan domineren, zetten zo’n 10 vrijwilligers zich intensief voor dit gebied in. Alhoewel het eigendom in handen is van het Waterschap, is het beheer uitbesteed aan Stichting Landschapsbeheer Zeeland. In samenwerking met een bevriende boer, die het voorwerk (maaien) verricht, harken vrijwilligers van SLZ het af en verwerken het maaisel ter plaatse.

Maaiwerk Vogelkreek, Hengstdijk
Verder maait de Vrijwillige Landschapsonderhoudsploeg reeds sinds ca 15 jaar een gebied bij de Vogelkreek nabij Hengstdijk, dit vanwege het voorkomen van het Kruipend Moerasscherm, een soort die op de Europese Rode lijst staat. Zij maaien dit gebied 2-3 keer per jaar en het maaisel wordt ter plaatse verwerkt. Het gebied is particulier bezit. Bij het niet maaien zal het gebied in korte tijd verruigen en volledig overgroeien met reguliere soorten, zodat het nietige Kruipend Moerasscherm weinig kans heeft te overleven. Jammer genoeg overstroomd het gebied de laatste jaren niet meer of slechts zelden. Dit is een van de voorwaarden, waardoor het Moerasscherm zich optimaal kan handhaven t.o.v. de andere vegetatie.

Vrijwilliger maaibeheer
Wil je meer informatie of zelf meehelpen als vrijwilliger in het maaibeheer? Neem dan contact op met SLZ. Tel. 0113-23 09 36.

Projecten