Houtwallen
Een houtwal is een erfafscheiding die aan de natuur wordt overgelaten. Bijvoorbeeld een rij bomen en/of struiken tussen twee weilanden in.
Er zijn houtwallen met beplantingen die op een kunstmatige aarden wal staan (houtwal) en beplantingen die op dezelfde hoogte staan als het omringende land (houtsingel).
Van oorsprong hadden houtwallen als functie het wild buiten en het vee binnen de landbouwpercelen te houden. Daarnaast leverden ze geriefhout en brandhout. Voor hun rol als natuurlijk prikkeldraad werden vaak struiken met doornen aangeplant.
Goed 'hakhoutbeheer'
Mensen zijn zich niet altijd bewust van de historische waarde voor Zeeland. Ze kopen een huis en zien achter op het erf een wal met veel bomen en struiken. Ze willen daar misschien liever een schutting of parkeerplaats, of hebben last van de hoge bomen.
Ook zijn veel houtwallen slecht onderhouden. Goed 'hakhoutbeheer' is noodzakelijk, dat betekent dat er ook gezaagd moet worden, maar wel op de goede manier. Bij ons kunt u terecht voor handige tips en vrijblijvende adviezen.
Houtwallen op Schouwen-Duiveland
Inwoners van Schouwen-Duiveland hoeven sinds begin dit jaar geen vergunning meer aan te vragen voor het afgraven of verwijderen van beplanting op hun (hout)wallen. Om de regeldruk te verminderen, trok de Zeeuwse gemeente de verordening in. Stichting Landschapsbeheer Zeeland vreest voor het voortbestaan van deze eeuwenoude landschapselementen.
Sinds de Middeleeuwen!
Op dit moment ligt op de kop van Schouwen-Duiveland ongeveer 15 kilometer aan (hout)wallen, bestaande uit 240 elementen. Deze wallen zijn ontstaan sinds de Middeleeuwen. Bij storm, stoof zand op de 'meetjes', de akkertjes van de boeren. Omdat dit zand niet vruchtbaar was, schoven de boeren in het voorjaar het zand op een bult. Hieruit ontstonden de wallen. Deze wallen gaven ook bescherming tegen nieuw zand. Later werden daar elzen op geplant, omdat deze stikstof leveren. En dat is weer goed voor de gewassen. Daarnaast werd het hout gebruikt voor de haard.
Waarom zo bijzonder?
Houtwallen en houtsingels zijn landschappelijk en ecologisch van bijzondere betekenis en herbergen een grote verscheidenheid aan planten- en diersoorten.
De helling biedt variatie in nat/droog en warm/koud. De zonkant is dan vooral interessant voor insecten, amfibieën en reptielen, de schaduwkant voor varens en mossen. De vegetatie onder de bomen wordt vaak gekenmerkt door soorten die buiten de houtsingels niet of nauwelijks in het gebied voorkomen, zoals kamperfoelie, maagdenpalm, bosandoorn en dauwnetel.
Onderhoud en herstel
Heb je een houtwal en je wilt weten hoe je hem het beste kunt beheren dan kun je vrijblijvend advies vragen aan ons. Eén van onze collega's kan samen met je ter plaatse bespreken wat er gedaan kan worden om de houtwal weer in oude glorie te herstellen. Dit kan bij een mondeling advies blijven, ook kan er een rapportje worden geschreven en daarna tegen een kleine vergoeding een dag door vrijwilligers aan het herstel worden gewerkt. Dit herstel kan bestaan uit het verwijderen van overheersende bomen en struiken, de aanplant van nieuwe struiken om de soortensamenstelling te verbeteren of andere werkzaamheden. Heb je zelf een houtwal en je wilt graag advies over het beheer en eventueel herstel, neem dan contact met ons op. Bel 0113-23 09 36 of stuur een e-mail naar info@slz.landschapsbeheer.nl met je vraag.
